Từ người giỏi đến người phù hợp: nghiên cứu định tính về sự chuyển dịch trong quản trị nhân sự của các tổ chức tại Việt Nam

Abstract

Trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số, quản trị nhân sự tại Việt Nam đang chuyển từ ưu tiên “người giỏi” sang “người phù hợp” về giá trị và văn hóa để duy trì hiệu quả bền vững. Nghiên cứu nhằm xác định động lực của sự chuyển dịch trong quản trị nhân sự, khái niệm hóa “sự phù hợp” từ góc nhìn quản lý và nhân viên, đồng thời đánh giá tác động đến hiệu quả tổ chức. Dữ liệu từ 26 phỏng vấn sâu và 3 nhóm thảo luận tại các tổ chức tư nhân, công và dịch vụ được phân tích chủ đề qua NVivo. Kết quả cho thấy nhân viên năng lực cao chỉ tạo giá trị thực sự khi phù hợp với tổ chức. Xu hướng này bắt nguồn từ yêu cầu về an toàn vận hành, chất lượng dịch vụ, tuân thủ quy định và quản lý chi phí. Nhân viên năng lực cao nhưng không phù hợp gây gián đoạn quy trình và xung đột, trong khi ưu tiên phù hợp tăng gắn kết và ổn định. Nghiên cứu mở rộng lý thuyết P-O Fit qua vai trò giảm thiểu rủi ro vận hành tại nền kinh tế mới nổi, đồng thời khuyến nghị tuyển dụng theo tiêu chí kết hợp năng lực và phù hợp, đánh giá hiệu quả cân bằng giữa kết quả tập thể, đa dạng và đổi mới.