Bảo tàng Dừa Sáp với du lịch di sản Trà Vinh: hiện trạng, tiềm năng và hướng phát triển

Abstract

Bảo tàng Dừa Sáp tại Trà Vinh – bảo tàng chuyên đề nông sản đầu tiên tại Việt Nam – đang mở ra hướng đi mới trong phát triển du lịch di sản văn hóa gắn với nông nghiệp. Bài viết này khảo sát thực trạng, phân tích tiềm năng và đề xuất định hướng phát triển du lịch bền vững tại Bảo tàng Dừa Sáp trên cơ sở tiếp cận liên ngành giữa Du lịch học, Di sản học, Bảo tàng học và Kinh tế nông nghiệp. Kết quả nghiên cứu cho thấy Bảo tàng không chỉ là không gian lưu giữ giá trị di sản vật thể và phi vật thể mà còn là điểm kết nối sinh động giữa cộng đồng, văn hóa và kinh tế địa phương. Với mô hình doanh nghiệp xã hội, bảo tàng có tiềm năng trở thành điểm đến “mỏ neo” cho du lịch cộng đồng và nông thôn. Tuy nhiên, các thách thức về thương mại hóa, thiếu cơ chế chia sẻ lợi ích cộng đồng và cân bằng giữa bảo tồn và phát triển cũng được chỉ ra. Bài viết đề xuất bốn nhóm giải pháp: nâng cao trải nghiệm sản phẩm, truyền thông tích hợp, liên kết chuỗi giá trị, và quản trị bền vững. Từ đó, khẳng định vai trò của Bảo tàng như một nhân tố chiến lược trong phát triển du lịch di sản nông nghiệp, góp phần bảo tồn bản sắc và gia tăng sinh kế cho cộng đồng địa phương.